در گزارش‌هاى تاريخى آمده است كه حضرت زينب عليها السلام مردم كوفه را متحير ، نادم و گريان ساخت . « 1 » حضرت زينب عليه السلام در مجلس عبيدالله بن زياد در كوفه و شام و همچنين در مجلس يزيد علاوه بر محافظت شديد از جان امام سجاد عليه السلام و كودكان و زنان ، با خطبه‌ها و سخنانش منشأ تحولى درونى و بيرونى در جامعه گرديد . او با دركى درست از نهضت امام حسين عليه السلام در پاسخ ابن‌زياد - كه مغرور از پيروزى ظاهرى بود - فرمود : جز زيبايى نديدم ! آنان [ / شهداى كربلا ] گروهى بودند كه خداوند شهادت را برايشان مقدّر فرموده بود ؛ پس به سوى آرامگاهشان شتافتند . به‌زودى خداوند ميان تو و آنان داورى خواهد نمود و آنان با تو احتجاج خواهند نمود . آنگاه خواهى ديد كه پيروز و رستگار كيست . اى پسر مرجانه ! مادرت به سوگت بنشيند ! « 2 » اين سخن بيانگر معرفت ، ايمان و شكيبايى او و تسليمش در برابر خداوند است . هر يك از حاكمان مغرور كه در مقابل او قرار مىگرفتند ، بعد از لحظه‌اى به شكست و حقارت خود واقف مىشدند . از اين رو به سبب چنين مقامى است كه او افزون بر آنكه نايب و مشاور خاص امام‌حسين عليه السلام بود ، از امام سجاد عليه السلام نيز نيابت خاص داشت تا در اختناق به بيان شريعت و تبيين انديشه دينى بپردازد . هرچند او اندكى بعد از واقعه عاشورا در سال 62 هجرى در تبعيد رحلت كرد ، در اين مدت كوتاه اسلام حقيقى را به نمايش گزارد .

--> ( 1 ) . علّامه محمد تقى مجلسى ، بحار الأنوار ، تحقيق محمدباقر محمودى ، ج 45 ، ص 108 و 162 . ( 2 ) . سيد جعفر شهيدى ، ترجمه خطبه حضرت زينب عليها السلام ، ص 38 .